Tłumacz przysięgły a spadek z zagranicy. Ile kosztuje tłumaczenie dokumentów i jak uniknąć błędów?

Wyobraź sobie taką sytuację. Pan Marek, mój klient sprzed kilku miesięcy, otrzymał list z Niemiec. Było to pismo z sądu w Monachium informujące o spadku po dawno niewidzianym wuju. Pan Marek, znając niemiecki ze szkoły, „przetłumaczył” sobie treść przy pomocy internetowego słownika. Zrozumiał, że dziedziczy majątek, więc czym prędzej udał się do polskiego sądu, by załatwić formalności, dołączając kserokopie niemieckich pism i własnoręcznie napisaną notatkę z tłumaczeniem.

Efekt? Sąd wezwał go do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem zwrotu wniosku. Pan Marek stracił 3 tygodnie i sporo nerwów, bo nie wiedział, że w polskim wymiarze sprawiedliwości obowiązuje jedna, żelazna zasada: dokument bez pieczęci tłumacza przysięgłego jest dla sędziego tylko kawałkiem papieru.

Dziś wyjaśnię Ci, jak uniknąć błędów Pana Marka. Dowiesz się, ile kosztuje tłumaczenie testamentu, gdzie szukać tłumacza i jak przygotować dokumenty zagraniczne, by sprawa spadkowa przebiegła gładko.

Tłumaczenia dokumentów do sprawy spadkowej – dlaczego Google Translate nie wystarczy?

Żyjemy w globalnej wiosce. Coraz częściej zdarza się, że moi klienci dziedziczą po krewnych z Wielkiej Brytanii, Niemiec, USA czy Norwegii. Pierwszym odruchem jest skorzystanie z automatycznego translatora. O ile do zrozumienia treści listu prywatnego to wystarczy, o tyle w sądzie czy u notariusza – to droga donikąd.

Wymóg języka polskiego w sądach i u notariusza

Zgodnie z polskim prawem, językiem urzędowym jest język polski. Oznacza to, że każde stwierdzenie nabycia spadku czy sprawa o zachowek, która toczy się przed polskim sądem, musi opierać się na dowodach zrozumiałych dla wszystkich uczestników postępowania i dla sądu.

Często słyszę w kancelarii: „Pani Mecenas, ale przecież sędzia na pewno zna angielski, to prosty akt zgonu”. Niestety, to nie kwestia kompetencji sędziego, ale procedury. Dokument sporządzony w języku obcym nie jest dowodem w sprawie, dopóki nie zostanie przełożony na język polski przez osobę do tego uprawnioną – czyli tłumacza przysięgłego.

Które dokumenty wymagają tłumaczenia przysięgłego?

Nie wszystko, co znajdziesz w szufladzie zmarłego wujka z Ameryki, musisz od razu tłumaczyć. Tłumaczenie przysięgłe (uwierzytelnione) jest kosztowne, dlatego warto wiedzieć, co jest absolutnie niezbędne. Z mojego doświadczenia wynika, że najczęściej musimy przetłumaczyć:

• Akty stanu cywilnego: zagraniczny akt zgonu (death certificate, Sterbeurkunde), akty urodzenia lub małżeństwa spadkobierców (jeśli urodzili się lub brali ślub za granicą).
• Testamenty: Zarówno testament własnoręczny spisany w obcym języku, jak i testamenty notarialne.
• Wyroki sądów zagranicznych: Dokumenty potwierdzające nabycie spadku za granicą (np. Erbschein w Niemczech czy Grant of Probate w UK).
• Oświadczenia o odrzuceniu spadku: Jeśli rodzina za granicą składała odrzucenie spadku, dokument ten musi trafić do polskiego sądu w wersji przetłumaczonej.

⭐️ KLUCZOWA ZASADA ANNY KLISZ (Do zapamiętania):
Nigdy nie zlecaj tłumaczenia całej teczki dokumentów „jak leci”. Najpierw skonsultuj się z radcą prawnym, które dokumenty są istotne dla sprawy. Często okazuje się, że 80% korespondencji to tylko rachunki lub pisma informacyjne, które nie mają znaczenia dowodowego, a ich tłumaczenie kosztowałoby tysiące złotych. Oszczędzaj mądrze.

Ile kosztuje tłumaczenie testamentu i innych dokumentów?

Klienci często pytają mnie o cennik. Musisz wiedzieć, że tłumacze przysięgli rozliczają się inaczej niż zwykli. Jednostką rozliczeniową jest tzw. strona przeliczeniowa, która obejmuje 1125 znaków ze spacjami. To znacznie mniej niż standardowa strona A4 tekstu ciągłego.

Szacunkowe koszty tłumaczeń (angielski, niemiecki vs języki rzadkie)

Koszty tłumaczenia zależą od grupy językowej:

• Grupa I (najtańsza): angielski, niemiecki, francuski, rosyjski. Tutaj ceny rynkowe wahają się zazwyczaj od 40 do 70 zł za stronę przeliczeniową.
• Grupa II: np. włoski, hiszpański, niderlandzki. Ceny są wyższe, często ok. 60-90 zł.
• Grupy dalsze (rzadkie): norweski, szwedzki, chiński, arabski. Tutaj stawki mogą sięgać nawet 150-200 zł za stronę.

Uwaga na „haczyki”! Tłumaczenie testamentu własnoręcznego, który jest niewyraźnie napisany, może być traktowane jako tekst trudny lub nieczytelny, co podnosi stawkę (często o 25-50%). Również tryb ekspresowy (na wczoraj) podwaja cenę.

Czy mogę sam przetłumaczyć list?

Odpowiedź brzmi: NIE, jeśli chcesz użyć go w sądzie. Art. 5 ustawy o języku polskim oraz przepisy KPC są nieubłagane. Twoje tłumaczenie może posłużyć jedynie Tobie lub Twojemu prawnikowi do zapoznania się ze sprawą, ale nie będzie dowodem w sprawie o koszty sprawy o zachowek czy dział spadku.

Gdzie szukać tłumacza przysięgłego?

Najbezpieczniejszym źródłem jest lista tłumaczy przysięgłych prowadzona przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Znajdziesz tam dane kontaktowe do każdego uprawnionego tłumacza w Polsce. Możesz szukać według miasta (np. Gdańsk) i języka. Nie musisz korzystać z pośrednictwa biur tłumaczeń, które doliczają swoją marżę – możesz zadzwonić bezpośrednio do tłumacza z listy.

To może Cię zainteresować: Transmisja spadku – co się dzieje, gdy spadkobierca umiera przed przyjęciem spadku?

Sposoby na obniżenie kosztów – czy to możliwe?

Sprawy spadkowe z elementem zagranicznym potrafią być kosztowne. Czy da się uniknąć tłumaczenia setek stron? Tak, są na to sposoby.

Wielojęzyczne odpisy aktów stanu cywilnego

Jeśli potrzebujesz aktu zgonu z kraju Unii Europejskiej, poproś tamtejszy urząd o wydanie aktu na druku wielojęzycznym (zgodnie z konwencją wiedeńską lub rozporządzeniem UE). Taki dokument nie wymaga tłumaczenia w Polsce! Wystarczy złożyć go w sądzie. To oszczędność rzędu kilkudziesięciu lub kilkuset złotych od jednego dokumentu.

Europejskie Poświadczenie Spadkowe (EPS)

To potężne narzędzie. Jeśli sprawa toczyła się w innym kraju UE, zamiast tłumaczyć skomplikowane zagraniczne wyroki, można wystąpić o wydanie Europejskiego Poświadczenia Spadkowego. Jest to ustandaryzowany formularz, który jest automatycznie uznawany we wszystkich krajach członkowskich. Choć samo EPS też trzeba przetłumaczyć, jest to zazwyczaj prostsze i tańsze niż tłumaczenie całych akt postępowania zagranicznego.

Checklista dokumentów do tłumaczenia

Zanim udasz się do tłumacza, sprawdź tę listę, aby nie płacić dwa razy:

Inni czytali również:

• Europejskie Poświadczenie Spadkowe – kiedy warto je wyrobić?
• Pełnomocnictwo po śmierci – czy mogę działać za granicą w imieniu zmarłego?

Formalności związane ze spadkiem zagranicznym mogą przytłaczać. Bariera językowa, nieznajomość procedur i koszty tłumaczeń sprawiają, że wielu spadkobierców rezygnuje z należnych im pieniędzy. Nie popełniaj tego błędu. Czasem wystarczy jedna konsultacja, by ustalić plan działania i oszacować, czy gra jest warta świeczki.

Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach i nie wiesz, które dokumenty przetłumaczyć? Umów się na konsultację w mojej kancelarii w Gdańsku (lub online). Przeanalizujemy Twoje dokumenty, ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse na szybkie zakończenie sprawy.